پمپ گریز از مرکز یا پمپ سانتریفیوژ چیست؟
پمپ گریز از مرکز یک دستگاه مکانیکی است که برای حرکت یک سیال با استفاده از انتقال انرژی دورانی از یک یا چند روتور محرک به نام پروانه طراحی شده است. سیال در امتداد محور خود وارد پروانه ای می شود که به سرعت می چرخد و با نیروی گریز از مرکز در امتداد محیط خود از طریق نوک پره های پروانه به بیرون پرتاب می شود.
کاربرد این پمپ ها معمولا بر اساس طراحی خود کاربردهای منحصر به فردی دارند ولی به طور معمول از پمپ ها درکار صنعت، معدن و علی الخصوص کشاورزی استفاده می شود. البته در مواردی مانند زیر نیز استفاده میگردد
سیستم‌های آبیاری بارانی
ایستگاه‌های تقویت فشار،
تأمین آب اضطراری،
زه‌کشی آب‌های زیر زمینی،
أسیسات تصفیه آب،
مصارف شستشوی صنعتی و
سیستم‌های آتش‌نشانی
پمپ گریز از مرکز یا پمپ سانتریفیوژ یک نوع پمپ است که از اصل گریز از مرکز دستگاه برای ایجاد جریان فشار قدرتمند استفاده می کند. این نوع پمپ برای انتقال مایعات با حجم زیاد و سرعت بالا استفاده می شود.
در حقیقت عملکرد پمپ سانتریفیوژ بر اساس اصل گریز از مرکز استوار است. در این پمپ، سرعت چرخاندن یک سیال را افزایش پیدا می کند و انرژی جنبشی به انرژی فشار تبدیل می شود. پمپ سانتریفیوژ معمولاً دارای یک محفظه ورودی به نام سر ریز، و یک سیستم پیچشی و یک مخزن خروجی است.
از این نوع پمپ ها در صنایع مختلف استفاده می شود، از جمله صنایع نفت و گاز، صنعت شیمیایی و صنایع آب و فاضلاب. این ابزار ها به دلیل کاربرد بسیاری که دارا است استفاده از آن در پروسه های صنعتی بسیار مفید است.
پمپ چیست؟ طرز کارکرد، کاربرد و انواع پمپ
همانطور که در قبل گفتیم، پمپ نوعی دستگاه است که برای انتقال سیالات کاربرد دارد. این نوع پمپ شامل یک روتور قابل چرخش است که با سرعت بالا سیال را در داخل پمپ به حرکت در می آورد.
طرز کارکرد پمپ گریز از مرکز به این صورت است که ورودی پمپ از یک سمپاشی وارد می شود و به وسیله تاثیر چرخشی سطح بالا، مایعات را به سمت خروجی پمپ منتقل می کند.
این پمپ ها از طریق ایجاد نیروی گریز از مرکز و ایجاد فشار، سیال را به سمت خروجی پمپ منتقل می کنند.
پمپ ها به دلیل ویژگی ها و قابلیت های خود در بسیاری از صنایع و مشاغل مثل صنعت کاغذ، صنعت خودرو، کشاورزی، حمل و نقل، معدن و صنایع معدنی، صنعت نساجی، شیمیایی، صنعت آلومینیوم و … کاربرد دارند. در ادامه کاربرد های اصلی پمپ ها را برای شما بیان خواهیم کرد:
آب و فاضلاب: پمپ های گریز از مرکز در سیستم های تامین آب شهری، شبکه های آبیاری، پست های پمپاژ فاضلاب و تصفیه خانه های فاضلاب استفاده می شوند.
نفت و گاز: در صنعت نفت و گاز، این پمپ ها جهت انتقال نفت خام، گاز طبیعی و پروسه های مختلف مثل کنترل فاز هیدروکربن ها، پمپاژ گاز سنگین، تزریق آب و گاز و آب اسیدی استفاده می شوند.
پتروشیمی: در صنعت پتروشیمی، پمپ ها برای جا به جایی مواد شیمیایی مختلف مانند آب، نفت خام، گاز طبیعی، آمونیاک و سیالات کم خطر استفاده می شوند.
نیروگاه ها: در نیروگاه ها، این پمپ ها برای انتقال آب خنک کننده، سوخت، روغن موتور و سیالات دیگر در سیستم های تولید بخار و توربین ها استفاده می شوند.
صنعت غذایی: پمپ ها در صنعت غذایی جهت انتقال سیالات مانند شیر، روغن، شربت، انواع پودر ها، عرقیات و… استفاده می شوند.
صنعت داروسازی: در صنعت داروسازی، این پمپ عا برای انتقال مواد شیمیایی و دارویی در فرآیند های تولید، مخلوط کردن محلول های دارویی استفاده می شوند.
صنایع عمومی و ساختمانی: پمپ ها در ساختمان ها برای سیستم های تهویه، سیستم های حرارتی، سیستم های سرمایشی و همچنین سیستم های حریق کاربرد دارند.
انواع مختلفی از پمپ های گریز از مرکز وجود دارد که براساس طرز کارکرد و نیاز های خاص صنعتی به کار می روند. برخی از این انواع عبارتند از:
پمپ های تک مرحله ای که برای مصارف عمومی و کاربرد های معمول استفاده می شوند.
پمپ های چند مرحله ای که برای انتقال سیالات در فشار بالا و مصارف صنعتی استفاده می شوند.
پمپ های همگرا که برای سیالات با ذرات جامد استفاده می شوند.
پمپ های خروجی شافت عمودی که برای انتقال سیالات در طول عمودی و به سمت بالا استفاده می شوند.
پمپ های خروجی شافت افقی که برای انتقال سیالات به سمت افقی به کار می روند.
پمپ های جا به جایی مثبت
پمپ های جابجایی مثبت سیال را با ایجاد عدم تعادل فشار در یک محیط آب بندی شده حرکت می دهند. این عدم تعادل باعث می شود که مایع از یک مکان به مکان دیگر در تلاش برای یکسان کردن فشار حرکت کند. این نوع پمپ فقط با مایعات استفاده می شود و راه ساده ای برای ایجاد جریان سیالات به صورت مداوم است.
در پمپ های جابجایی مثبت، دو حفره وجود دارد، یک حفره مکش در حال گسترش و یک حفره تخلیه کاهشی.
در ابتدای سیکل، حفره مکش کوچکتر از حفره تخلیه است. همانطور که مایع جریان می یابد، سمت مکش منبسط می شود. این باعث تغییر فشار داخل پمپ می شود و باعث می شود مایع به حفره تخلیه جریان یابد تا فشار داخلی یکسان شود. با حرکت مایع، حفره مکش منقبض می شود و عدم تعادل فشار اولیه را باز می گرداند.
در این نوع پمپ ها سیستم قطع کننده وجود ندارد، بنابراین باید مراقب عملکرد شیر اطمینان بود. استفاده صحیح از این شیر تضمین می کند که تعادل فشار مناسب در سیستم پمپاژ حفظ شود.
اگر حفره تخلیه بسته باشد، اما پمپ در حال کار باشد، ممکن است خط یا لوله ای که سیال از آن عبور می کند، ترکیده شود.
این ممکن است به دلیل افزایش مقدار مایع در حفره تخلیه باشد. اگر خط پاره شود، تمام مایعی که سعی در حرکت به داخل حفره تخلیه دارد، پمپ را مسدود می کند و یک مشکل بزرگ ایجاد خواهد شد.
دو بخش اصلی در پمپ های جابجایی مثبت وجود دارد، قسمت رفت و برگشتی و بخش جنبشی. پمپ رفت و برگشتی به پمپ پلانجر یا پمپ دیافراگمی نیز معروف است.
پمپ پلانجر دارای سر سیلندر است که حفره های مکش و تخلیه در آن قرار دارند. با حرکت رو به جلو، پیستون سیال را بیرون می راند. کورس ورودی پیستون را جمع می کند و حفره مکش را باز می کند تا مایع را به داخل سیلندر بکشد.
پمپ پیستونی مقدار زیادی انرژی تلف شده در انتهای چرخه پمپاژ تولید می کند. یک پمپ دیافراگمی از همان حرکت فشرده پیستون برای حرکت دیافراگم درون خود پمپ استفاده می کند. این نوع پمپ برای مواد خطرناک استفاده می شود، جایی که از مواد دیافراگمی برای نگه داشتن مایع دور از اپراتور استفاده می شود.